Kraj słońca, piramid i faraonów

Co warto zwiedzi─ç w Egipcie?


Pytanie jest banalne. Dlaczego? Dlatego, ┼╝e wszystko, co znajduje si─Ö w tym kraju warto zobaczy─ç. A dlaczego warto? Dlatego, ┼╝e praktycznie w ┼╝adnym innym pa┼ästwie na ┼Ťwiecie nie znajdziemy tylu znacznik├│w historii tak odleg┼éej i tak fascynuj─ůcej. Tutaj mo┼╝na odnie┼Ť─ç si─Ö do Rzymu, kt├│ry te┼╝ na ubog─ů histori─Ö nie narzeka, jednak┼╝e o ile w Rzymie wszystko jest jasne i monumentalne, o tyle historia i zabytki Egiptu ÔÇ×m├│wi─ů po cichuÔÇŁ i powoli acz skutecznie wkradaj─ů si─Ö do wyobra┼║ni turysty.

W zwi─ůzku z tym godnymi polecenia s─ů oczywi┼Ťcie piramidy, Luksor, Karnak, pustynia, kurorty, bazary, Doliny ÔÇô a to Kr├│low, a to Kr├│lowych i wszelkie pozosta┼éo┼Ťci po pa┼éacach dawnych w┼éadc├│w. Ale od pocz─ůtku. O ┼Ťwi─ůtyni w Luksorze wiemy, ┼╝e jej budow─Ö rozpocz─ů┼é faraon Amenhotep III. Nast─Öpcy tego faraona kontynuowali jego dzie┼éo, jednak┼╝e ostateczny kszta┼ét zyska┼éa w czasach faraona Ramzesa II. ┼Üwi─ůtynia Luksorska zwana jest tak┼╝e czasem ┼Üwi─ůtyni─ů Narodzin Amona. ┼Üwi─ůtynia Luksorska po┼é─ůczona jest alej─ů procesyjn─ů ze ┼Üwi─ůtyni─ů w Karnaku o d┼éugo┼Ťci ok. 3.0 km. Alej─Ö okalaj─ů sfinksy z g┼éowami baran├│w, gdy┼╝ baran ÔÇ×by┼é zwierz─ÖciemÔÇŁ Amona. Aleja ta prowadzi┼éa do wielkich pylon├│w ustawionych ju┼╝ przez Ramzesa II (pylon=w architekturze staro┼╝ytnego Wschodu: ka┼╝da z dw├│ch masywnych budowli kamiennych o kszta┼écie trapezu, stawianych obok bramy wiod─ůcej do ┼Ťwi─ůtyni lub pa┼éacu). Przed nimi znajdowa┼éy si─Ö dwa obeliski, z czego jeden z nich zosta┼é w 1833 wywieziony do Pary┼╝a, a w 1836 ustawiony na placu Zgody. Ponadto opr├│cz obelisk├│w sta┼éo sze┼Ť─ç pos─ůg├│w Ramzesa, jego ┼╝ony Nefertari i ich c├│rki Maritamon. Do naszych czas├│w przetrwa┼éy tylko dwa z nich.

Karnak to zesp├│┼é trzech ┼Ťwi─ůty┼ä po┼Ťwi─Öconych bogom teba┼äskim. Centralne miejsce zajmuje ┼Ťwi─ůtynia Amon ÔÇô Re, kt├│ra jest najwi─Öksz─ů na ┼Ťwiecie budowl─ů podtrzymywan─ů przez kolumny. Po jej lewej stronie jest ┼Ťwi─ůtynia Montu ÔÇô boga wojny, a po prawej ÔÇô sanktuarium bogini Mut, ┼╝ony Amona. Te trzy ┼Ťwi─ůtynie ┼é─ůcz─ů aleje procesyjne. Do ┼Ťwi─ůtyni Amon ÔÇô Re prowadzi┼éa kamienna aleja sfinks├│w, kt├│ra by┼éa tak┼╝e ┼é─ůcznikiem ze ┼Ťwi─ůtyni─ů w Luksorze. Zreszt─ů, sama ┼Ťwi─ůtynia Amon ÔÇô Re to tak┼╝e kompleks budowli, kt├│re powsta┼éy w czasach Nowego Pa┼ästwa i wiekach p├│┼║niejszych. Do kompleksu nale┼╝─ů ┼Ťwi─ůtynia Ptaha z pocz─ůtku XVIII dynastii, a tak┼╝e ┼Ťwi─ůtynia Amona ÔÇô Re z okresu panowania XVIII i XIX dynastii. Lata panowania XX dynastii to czas, w kt├│rym powstaj─ů ┼Ťwi─ůtynie Ramzesa III i ┼Üwi─ůtynia Chonsu. Za czas├│w kr├│la Taharki (to ju┼╝ XXV dynastia) ÔÇ×buduje si─ÖÔÇŁ kolumnada wzd┼éu┼╝ osi dziedzi┼äca ÔÇô do czas├│w wsp├│┼éczesnych zachowa┼éa si─Ö tylko jedna kolumna.

Jednym z najs┼éawniejszych kurort├│w, zreszt─ů ┼Ťwietnie prosperuj─ůcych, jest Sharm el-Sheik, kt├│ry w swojej bogatej ofercie znudzonym turystom proponuje tak┼╝e nurkowanie. Pierwsze wzmianki o Sharm el-Sheik pochodz─ů z 1762, samo miasto powsta┼éo w 1967 r. i najpierw nosi┼éo nazw─Ö Ofir. Walki o ten region doprowadzi┼éy paradoksalnie do rozwoju turystyki, bowiem wp┼éywy z niej s┼éu┼╝y┼éy do finansowania koszt├│w izraelskiej okupacji wojskowej.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e obowi─ůzkiem ka┼╝dego szanuj─ůcego si─Ö turysty jest zwiedzenie Kairu. Inna nazwa Kairu to Masr ÔÇô miasto-pa┼ästwo, lub Qahira ÔÇô miasto zdobywca. W Kairze znajduje si─Ö ponad tysi─ůc plac├│w, ponad trzy tysi─ůce meczet├│w. Wszystkim tym, kt├│rzy zastanawiaj─ů si─Ö nad wyborem uniwersytetu, na kt├│rym chcieliby kontynuowa─ç nauk─Ö polecam najstarsz─ů na ┼Ťwiecie plac├│wk─Ö edukacyjn─ů, uniwersytet al Azhar. Kair to miasto pe┼éne skrajno┼Ťci, dlatego ┼╝e z jednej strony znajdziemy odrapane stare domy w dzielnicy muzu┼éma┼äskiej a z drugiej luksusowe drapacze chmur, w szybach kt├│rych majestatycznie przegl─ůda si─Ö s┼éo┼äce. Wbrew pozorom Kair to miasto o niezwykle niskiej przest─Öpczo┼Ťci, co przy takiej liczbie mieszka┼äc├│w (liczba mieszka┼äc├│w waha si─Ö pomi─Ödzy 16 a 22 milionami ÔÇô nikt nie policzy┼é dok┼éadnie) jest niezwyk┼éa.

Giza ÔÇô kraina najwi─Ökszych piramid, po┼éo┼╝ona jest na zachodnim nasypie Nilu. Co prawda, najstarsza piramida znajduje si─Ö w Saqqara, ale to w┼éa┼Ťnie najwi─Ökszym powodzeniem ciesz─ů si─Ö piramidy po┼éo┼╝one w Gizie, pewnie ze wzgl─Ödu na ich wielko┼Ť─ç.

Abu Simbel jest krain─ů ┼Ťwi─ůty┼ä, po┼éo┼╝on─ů na najbardziej wysuni─Ötym na po┼éudnie skrawkiem ziemi Egiptu. G┼é├│wnymi atrakcjami tego zak─ůtka s─ů dwie ┼Ťwi─ůtynie: Ramzesa i Nefertari.

Hurghada to podwodny raj dla turyst├│w. Niegdy┼Ť niewielka osada rybacka, dzisiaj kusi nieskazitelnie czystymi wodami, na dnie kt├│rych spoczywaj─ů wraki statk├│w i nienaruszone rafy koralowe. Je┼╝eli udamy si─Ö w g┼é─ůb l─ůdu natkniemy si─Ö na G├│ry Pustynne, kt├│re idealnie nadaj─ů si─Ö do wycieczek pustynnych. Temperatura przez ca┼éy rok nie spada poni┼╝ej 20′ C, w zwi─ůzku z tym kiedy w Polsce zawierucha w Egipcie mo┼╝na si─Ö popra┼╝y─ç na s┼éoneczku, w Hurghardzie w┼éa┼Ťnie. W pobli┼╝u Hurghady le┼╝─ů wyspy, na kt├│rych r├│wnie┼╝ mo┼╝na skorzysta─ç z dobrodziejstw natury, a mianowicie:

 

  • na wyspie Shadwan mo┼╝na nurkowa─ç, nurkowa─ç z rurk─ů, ┼éowi─ç rybki, ale nie mo┼╝na p┼éywa─ç (!),
  • na wyspie Shaab Abu Shiban mo┼╝na nurkowa─ç, nurkowa─ç z rurk─ů i p┼éywa─ç,
  • ┬á na wypie Shaab el-Erg wolno nurkowa─ç, ┼éowi─ç rybki i nurkowa─ç z rurk─ů,
  • na wyspa Umm Gammar mo┼╝emy sobie pozwoli─ç na nurkowanie i nurkowanie z rurk─ů,
  • Careless Reef (Nieostro┼╝na Rafa), Wyspa Abu Ramada, Shasb Saghir Umm Gammae to wyspy, na kt├│rych tylko nurkowanie nie jest zabronione z uciech wodnych,
  • na Shaab Abu Ramada po┼éowimy,
  • Dishet el-Dhaba i Abu Minqar Island popla┼╝ujemy i pop┼éywamy,
  • Shaab Abu Hashish – pla┼╝e, nurkowanie, nurkowanie z rurk─ů, p┼éywanie i rybo┼é├│wstwo,
  • Sharm el-Arab – nurkowanie, p┼éywanie i rybo┼é├│wstwo.

S─ůdz─Ö, ┼╝e opr├│cz wymienionych przeze mnie, dosy─ç pobie┼╝nie, zabytk├│w, miejsc wartych zobaczenia, szczeg├│ln─ů uwag─ů mo┼╝na obdarzy─ç tak┼╝e podczas pobytu w Egipcie g├│r─Ö Synaj, a w┼éa┼Ťciwie p├│┼éwysep o tej samej nazwie, na kt├│rym owa g├│ra si─Ö znajduje. To swego rodzaju brama, kt├│ra od wiek├│w oddziela Azj─Ö od Afryki. Jest to miejsce uwa┼╝ane przez wielu za miejsce ┼Ťwi─Öte, gdy┼╝ to w┼éa┼Ťnie tu B├│g mia┼é przekaza─ç Dekalog Moj┼╝eszowi, a ┼Ťwi─Öta Rodzina znalaz┼éa tu schronienie przed zemst─ů Heroda. Jest to w wi─Ökszo┼Ťci teren poros┼éy dzik─ů ro┼Ťlinno┼Ťci─ů i niezamieszka┼éy, ale niezwykle urokliwy.

Je┼╝eli chodzi o obyczaje Egipcjan, to rzecz─ů, o kt├│rej nale┼╝y bezwzgl─Ödnie pami─Öta─ç jest stosowny ubi├│r. O ile na pla┼╝y ujdzie paradowanie w stroju k─ůpielowym (Egipcjanie s─ů narodem w miar─Ö post─Öpowym), o tyle opalanie si─Ö topless jest zabronione, a poza pla┼╝─ů obowi─ůzuj─ů ÔÇ×odpowiednie strojeÔÇŁ- ┼╝adnych ekstrawagancji.